فرمان‌هاى خدايى معرفى كند ، توجيهى جز آنچه در فصل سابق گذشت نخواهد داشت . ما فعلا در صدد اثبات جهان ماوراء الطبيعه نيستيم و نيز به اين دانشمندان نمىگوييم كه هرعلمى تنها در اطراف موضوع خود مىتواند نظر دهد و علوم مادى كه از خواص و آثار ماده بحث مىكنند اثباتا و نفيا حق مداخله در ماوراء ماده ندارند . اما آنچه مىگوييم اين است كه توجيه سابق هرچه باشد بايد با بيانات قرآن مجيد كه سند نبوت پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله است و ريشه اصلى همه اين سخنان در آن است وفق دهد و تطبيق پذيرد ، ولى صريح قرآن بر خلاف اين توجيه دلالت دارد و اينك ما يكىيكى از اجزاء اين توجيه را با آيات قرآنى مى سنجيم : 1 . سخن خدا : طبق توجيه گذشته پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله افكار پاكى كه به ذهنش خطور مىكرد سخن خدا ناميده و معنىاش اين است كه اين رشته افكار مانند افكار ديگرش از آن خودش و تراوش مغز خودش بود ، ولى اين افكار ويژه براى اين‌كه پاك و مقدس بود به خدا نسبت داده شد و بالاخره اين افكار نسبت طبيعى به پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نسبت تشريفى به خدا دارند ، ولى قرآن مجيد صريحا و جدا در آيات تحدى و نسبت خود را - بلفظه - از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و از هربشر ديگر به كلى نفى مىكند ، مىگويد : اگر سخن سخن بشر است سخنى همانند آن در هربابى كه قرآن سخن گفته از معارف اعتقادى و اخلاق و احكام و قصص و حكمت و موعظف بياورند « 1 » و در اين

--> ( 1 ) . يونس : 38 .